MIYO'da Yeni Özellik - Evapotranspirasyon

Artık MIYO evapotranspirasyonu hesaplıyor ve sulama kontrolü için ek bir seçenek sunuyor.

🌱💧 Evapotranspirasyon nedir? 💧🌱

Evapotranspirasyon, bahçelerde yaklaşık olarak toprağın en üst 20 cm'lik kök bölgesinde gerçekleşen su döngüsünü tanımlar. Bu döngü birkaç süreç tarafından belirlenir. 🌍

👉 Yağış: Su temininin en önemli kaynağı.
👉 Buharlaşma: Toprak yüzeyinde suyun buharlaşması.
👉 Transpirasyon: Bitkilerin yapraklarından su kaybı.
👉 Perkolasyon (Sızma): Su toprağa nüfuz eder ve üst toprak katmanlarından (kök bölgesi) daha derin katmanlara geçer. Bu, yeraltı suyu rezervlerini doldurmak için kritik öneme sahiptir. Toprak sıkışması ve kaplanması nedeniyle yetersiz sızma mı var? O zaman yağışlar yüzeyde akar ve bitkiler veya yeraltı suyu rezervlerinin doldurulması için kullanılamaz.

Bu süreçlerin doğru dengesi sağlıklı bitki büyümesi, istikrarlı ekosistemler ve iklim değişiklikleriyle mücadele için esastır.

Buharlaşma

Buharlaşmayı etkileyen faktörler (parantez içinde faktörün toplam buharlaşmadaki yaklaşık payı. Faktörler birbirini karşılıklı etkilediği için kesin pay mevcut genel duruma bağlıdır.):

• 🌞 Güneş ışınımı/Bulutluluk (~%30–50): Yoğun güneş ışığı buharlaşmayı artırır.

• Rüzgar hızı (~%20–30): Havaya su verilmesini artırır.

• 💧 Hava nemi (~%10–25): Kuru hava suyu daha kolay alır.

Terleme, bitkilerde yaprakların açık stomaları (yarık açıklıkları) üzerinden gerçekleşir ve su kaybını karşılamanın ötesinde birçok hayati işlevi yerine getirir:

• Soğutma: Isı enerjisi verilir

• Besin taşınımı: Terlemenin yarattığı negatif basınç sayesinde su ile çözünen mineraller topraktan kökler aracılığıyla yapraklara taşınır.

• Hücre basıncının stabilizasyonu, bitkilerin dayanıklılığı için önemlidir.

• Fotosentez: Stomalar su verir, ancak aynı zamanda CO2 alır.

Terlemeyi etkileyen faktörler:

Terlemeyi etkileyen faktörler, evapotranspirasyondaki gibi başlıca güneş ışınımı, sıcaklık, rüzgar ile hava ve toprak nemidir. Buna ek olarak, her bitkinin sıcağa ve kuraklığa farklı şekilde uyum sağlaması nedeniyle bitki türü çok önemli bir faktördür.

Sıcağa dayanıklı bitkiler genellikle küçük, çoğunlukla kalın veya tüylü yapraklara ve derin köklere sahiptir. Örnekler arasında lavanta, biberiye, adaçayı, kekik, civanperçemi ve sedum gibi birçok ot bulunur. 

Buna karşılık, birçok sebze türü yüksek terleme değerlerine sahiptir. Örneğin domates, kabak, balkabağı. Çoğu çim türü çok terler, ancak büyük yaprakları olan ortancalar da öyledir.

MIYO'nun evapotranspirasyon hesaplaması

MIYO'nun evapotranspirasyon hesaplaması, dünya çapında en önemli referans modeli olan Penman-Monteith modeline dayanır. Hesaplamaya internetten alınan hava durumu verileri, bahçe kurulumu sırasında kaydedilen toprak parametreleri ve sensörün ölçüm parametreleri (toprak nemi ve güneş ışınımı) dahil edilir.

Tipik evapotranspirasyon değerleri nelerdir

Orta Avrupa'da tipik evapotranspirasyon değerleri ilkbahar ve sonbaharda günde 1 ila 2 mm arasındadır. Yaz ortasında ise günde 8 mm bile olağandışı değildir. 1 mm, 1 l/m²'ye eşittir, yani 500 m²'lik bir bahçenin kaybettiği su miktarı günde 500 ila 4.000 litre arasında değişir. Sulaman bu duruma uymazsa, hem bitkilerin hem de cüzdanın zarar görür. 

Geleneksel bir sulama bilgisayarı bu görevle başa çıkamaz ve kaçınılmaz olarak sürekli aşırı veya yetersiz sulamaya yol açar. Çözüm, evapotranspirasyonu senin için takip eden ve sulamayı her zaman mevcut koşullara göre ayarlayan akıllı MIYO sulama sistemidir. Merak ettin mi? Şimdi ayrıca uygulamada bir demo modu da var. iOS ve Android için App Store'dan kolayca indirip akıllı MIYO özelliklerini keşfedebilirsin.